Invitație la Bacău și amintiri din vremuri trecute

Co znaczy „merge" po rumuńsku?

Czasownik a merge dosłownie znaczy „iść“ lub „chodzić”, ale Rumuni używają go non stop w sensie „działa“, „pasuje” albo „w porządku“. Pytasz, czy wifi znów działa — słyszysz merge. Pytasz, czy plan odpowiada wszystkim — merge. To jedno krótkie słowo, które na pytanie „czy tak jest okej?” odpowiada spokojnym „tak". Dlatego ludzie powtarzają je jak mantra, gdy coś w końcu zaczyna działać.

Wystarczy trochę je rozciągnąć, a znaczenie się wyostrza: merge samo w sobie to „no, działa“; merge bine — „idzie dobrze”; merge? z wznoszącą intonacją to „ciebie to urządza?“; a nu prea merge łagodzi odmowę w „nie bardzo działa”. Łączy też rzeczy ze sobą — vinul merge cu brânza, „wino pasuje do sera“. Etymologicznie pochodzi od łacińskiego mergere, „zanurzać, topić” — tego samego łacińskiego czasownika, za którym stoi angielskie „merge“ — ale w rumuńskim (i szerzej: w bałkańskiej wschodnioromańszczyźnie) ten sens „zanurzania” przekształcił się w codzienne „iść“ i „działać”.